« أمِن » به صورت صيغهء « جمع » ، در حالى كه جملهء بعد ، به صورت صيغهء « مفرد » است ( جَعَلَ ) ، شايد از اين نظر باشد كه اين گروه از منافقان مىخواهند خودشان را در صف جمعيّت مؤمنان جا بزنند ، لذا « آمَنَّا » مىگويند . يعنى همچون ساير مردم ايمان آورده‌ايم . « 1 » [ آمِنُون : ] « فِى الْغُرُفاتِ آمِنُونَ » تعبير به « آمِنُون » ( كسانى كه در امنيّت به سر مىبرند ) از مادّهء « أمِن » در مورد بهشتيان ، تعبير بسيار جامعى است ، كه آرامش روح و جسم آنها را از هر نظر منعكس مىكند . چرا كه نه ترس فنا و زوال و مرگ دارند ، و نه ترس هجوم دشمن ، نه بيمارى و آفت و اندوه ، و نه حتى ترس از ترس ! و نعمتى برتر از اين نيست كه انسان از هر نظر در امنيّت به سر برد ، همان گونه كه بلائى بدتر از ناامنى در جنبه‌هاى مختلف زندگى وجود ندارد . « 2 » [ آن ، آنى : ] « بَيْنَ حَمِيْمٍ آنٍ » « آن » و « آنى » در اينجا به معناى آبى است كه در نهايت حرارت و سوزندگى باشد ، و در اصل از مادّهء « انا » ( بر وزن رضا ) به معناى « وقت » گرفته شده ؛ زيرا آب سوزان به « وقت و مرحلهء نهايى » خود رسيده است . « 3 » [ آنَاء : ] « يَتْلُونَ آياتِ اللَّهِ آنَاءَ اللَّيْلِ » « آنَاء » جمع « انا » ( بر وزن صدا و فنا ) به معناى ساعت و مقدارى از وقت است . « 4 » [ آنَسْتُ : ] « إِنِّى آنَسْتُ نَاراً » « آنَسْتُ » از مادّهء « ايناس » به معناى مشاهده كردن و ديدنى است كه توأم با يك نوع آرامش و انس باشد ، و اين كه به انسان ، انسان گفته مىشود ، به خاطر همين معناست . « 5 » [ آنَسْتُمْ : ] « آنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْداً » « آنَسْتُمْ » از مادّهء « ايناس » به معناى مشاهده و رؤيت مىباشد ، و اين مادّه از مادّهء « انسان » كه يكى از معانى آن مردمك چشم است گرفته شده ( در حقيقت ما هنگام رؤيت و مشاهده از « انسان » ، يعنى مردمك چشم خود مدد مىگيريم و به همين جهت از مشاهده كردن به « ايناس » تعبير شده است ) . « 6 » [ آنِفاً : ] « مَاذا قالَ آنِفاً » « آنِفاً » از مادّهء « انْف » به معناى « بينى » است ، و از آنجا كه بينى در صفحهء صورت انسان برجستگى خاصى دارد ، اين كلمه دربارهء « افراد شريف » يك قوم ، به كار مىرود ، و نيز در مورد « زمان مقدم بر زمان حال » اين تعبير به كار رفته ، همان گونه كه در آيهء مورد بحث آمده است . « 7 » [ آنِيَة : ] « بِآنِيَةٍ مِّنْ فِضَّةٍ » « آنِيَة » از مادّهء « انى » جمع « اناء » به معناى هرگونه ظرف است ، « آنِيَة » مؤنث « آنى » از مادّهء « أُنِىّ » ( بر وزن حُلِىّ ) ، به معناى تأخير افكندن است ، و براى بيان فرا رسيدن وقتِ چيزى آورده مىشود ، و در سورهء « غاشيه » به معناى آب سوزانى است كه حرارتش به منتها درجه رسيده است . « 8 » [ آيات اللَّه : ] « بِآياتِ اللَّهِ » منظور از « آيات اللَّه » ، يا « آيات تكوينى » يعنى آثار عظمت الهى در نظام آفرينش

--> ( 1 ) . عنكبوت ، آيهء 10 ( ج 16 ، ص 235 ) ( 2 ) . سبأ ، آيهء 37 ( ج 18 ، ص 123 ) ( 3 ) . رحمن ، آيهء 44 ( ج 23 ، ص 169 ) ( 4 ) . آل عمران ، 113 ( ج 3 ، ص 81 ) ؛ زمر ، آيهء 9 ( ج 19 ، ص 413 ) ( 5 ) . نمل ، آيهء 7 ( ج 15 ، ص 431 ) ؛ قصص ، آيهء 29 ( ج 16 ، ص 87 ) ( 6 ) . نساء ، آيهء 6 ( ج 3 ، ص 347 ) ( 7 ) . محمّد ، آيهء 16 ( ج 21 ، ص 466 ) ( 8 ) . انسان ، آيهء 15 ( ج 25 ، ص 366 ) ؛ غاشيه ، آيهء 5 ( ج 26 ، ص 431 )